26.10.2015

Həndəsi silsilənin xassələri

          1.    Həndəsi silsilədə ikinci həddən başlayaraq hər bir həddin kvadratı onunla qonşu olan hədlərin hasilinə bərabərdir:

b2n=bn−1bn+1

      2. Bu xassənin ümumilədirilmiş halı belədir: Həndəsi silsilədə ikinci həddən başlayaraq hər bir həddin kvadratı özündən eyni uzaqlıqda olan hədlərin hasilinə bərabərdir:

b2n=bnkbn+k
 3. Hədləri müsbət olan həndəsi silsilədə ikincidən başlayaraq hər birr hədd onunla qonşu hədlərin həndəsi ortasına bərabərdir:

b2=b1b3−−−−− 


b3=b2b4−−−−− 



------------------



bn=bn−1bn+1−−−−−−−−

4.    Bu xassənin ümumilədirilmiş halı belədir: Hədləri müsbətədədlər olan həndəsi silsilənin ikincidən başlayaraq hər bir həddi ondan eyni uzaqlıqda olan iki həddin həndəsi ortasına bərabərdir:

bn=bnkbn+k−−−−−−−−(1≤kn−1)

5.    Həndəsi silsilənin hədlərinin nömrələri n + m = k + l şərtini ödəyərsə, aşağıdakı bərabərlik doğrudur: 

bnbm=bkbl
6.    Həndəsi silsilənin ilk n həddinin cəmi düsturu verilərsə, n - ci həddi aşağıdakı düsturla tapmaq olar:

bn=SnSn−1
Həndəsi silsilədə ikinci həddən başlayaraq hər bir həddin kvadratı onunla qonşu olan hədlərin hasilinə bərabərdir.

b2n=bn−1bn+1
İsbatı:


   bn + 1 = bn·q ⇒ n = 1 → b2 = b1q
             n = 2 → b3 = b2q
             n = 3 → b4 = b3q
             --------------------
             n = n - 1 → bn = bn - 1·q
             n = n → bn + 1 = bn - 2·q




   Burada q=b2b1,q=b3b2,q=b4b3,...,q=bnbn−1,q=bn+1bn olduğundan



b2b1=b3b2=b4b3=...=bnbn−1=bn+1bn b22=b1b3 



                       b23=b2b4 



                       -------------- 



                       b2n=bn−1bn+1

Bu xassənin ümumilədirilmiş halı belədir: Həndəsi silsilədə ikinci həddən başlayaraq hər bir həddin kvadratı özündən eyni uzaqlıqda olan hədlərin hasilinə bərabərdir.
b2n=bnkbn+k
İsbatı:

   Həndəsi silsilənin n - ci həddinin düsturu aşağıdakı kimidir:




bn=b1qn−1

   Eyniliyin hər iki tərəfini kvadrata yüksəldək:




b2n=(b1qn−1)2b2n=b21q2n−2(1)


   bnkbn+k hasilini çevirək:


bnkbn+k=b1q(nk)−1b1q(n+k)−1=b21q2n−2
bnkbn+k=b21q2n−2(2)


   (1) və (2) bərabərliklərinin sağ tərəflərinin bərabərliyindən alarıq:

b2n=bnkbn+k
Hədləri müsbət olan həndəsi silsilədə ikincidən başlayaraq hər bir hədd onunla qonşu hədlərin həndəsi ortasına bərabərdir.

b2=b1b3−−−−− 


b3=b2b4−−−−− 

------------------

bn=bn−1bn+1−−−−−−−−



Bu xassənin ümumilədirilmiş halı belədir: Hədləri müsbət ədədlər olan həndəsi silsilənin ikincidən başlayaraq hər bir həddi ondan eyni uzaqlıqda olan iki həddin həndəsi ortasına bərabərdir.

bn=bnkbn+k−−−−−−−−(1≤kn−1)


Həndəsi silsilənin hədlərinin nömrələri n + m = k + l şərtini ödəyərsə, aşağıdakı bərabərlik doğrudur:

bnbm=bkbl
İsbatı:
bn = b1·qn-1


bm = b1·qm-1

bk = b1·qk-1

bl = b1·ql-1

    Əgər n + m = k + l olarsa,


         bnbm=b21qn+m−2 

         bkbl=b21qk+l−2

bərabərliklərinin sağ tərəfləri bərabər olacaqdır. Ona görə də onların sol tərəfləri də bərabərdir. Yəni

bnbm=bkbl


    Məsələn:

    b5·b4 = b3·b6   {5 + 4 = 3 + 6 9 = 9}

    Aşağıdakı kimi olmaz:

        b5·b4 = b9{5 + 4 = 9 9 = 9}

Həndəsi silsilənin ilk n həddinin cəmi düsturu verilərsə, n - ci həddi aşağıdakı düsturla tapmaq olar:

bn=SnSn−1
İsbatı:


     Sn = b1 + b2 + ... + bn - 1 + bn
     Sn - 1 = b1 + b2 + ... + bn - 1

   Bu bərabərlikləri tərəf - tərəfə çıxsaq alarıq:

bn=SnSn−1

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Xahiş edirəm təkcə yazı ilə bağlı öz rəylərinizi qeyd edəsiniz...
Şəxsi suallar,öyrənmək və soruşmaq istədikləriniz varsa,əlaqə formu və ya informasiya formu
Rəy, tövsiyyə və iradlarınız üçün isə Qonaq Dəftəri dən istifadə edin!